admin

การให้อาหารไก่ไข่

ขั้นตอนที่สำคัญในการเลี้ยงไก่ไข่อีกอย่างก็คือ การให้อาหารไก่ไข่ เนื่องจากไก่เป็นสัตว์ที่กินอาหารได้ตลอดเวลา การให้อาหารให้เพียงพอในแต่ละมื้อ และช่วงอายุของไก่แต่ละรุ่นก็เป็นสิ่งที่ต้องคำนึง สารอาหารที่เป็นส่วนผสมสำหรับไก่แต่ละรุ่นก็จะแตกต่างกัน เช่น ไก่เล็กควรมีการให้อาหารที่มีสารอาหารที่ช่วยในการเจริญเติบโต ส่วนไก่ที่มีระยะออกไข่แล้วก็อาจจะเป็นสารอาหารโปรตีน แคลเซียม เป็นต้น การให้อาหารไก่ไข่จึงมีการแบ่งออกเป็นแต่ละรุ่นสำหรับการให้อาหารที่มีสารอาหารแตกต่างกัน

ประเภทของอาหารที่ใช้ในการเลี้ยงไก่ไข่
1. อาหารผสม เป็นอาหารผสมจากวัตถุดิบที่บดละเอียดแล้วหลายๆ อย่างคลุกเคล้าให้เข้ากัน โดยมากจะเติมยาปฎิชีวนะ, วิตามิน, แร่ธาตุ และกรดอะมิโนที่จะเป็นลงไปด้วย อาหารนี้นาไปเลี้ยงไก่ได้ทันทีโดยไม่ต้องเติมอะไรอีก
2. หัวอาหาร เป็นอาหารเข้มข้นที่ผสมจากวัตถุดิบพวกโปรตีนจากพืช สัตว์ วิตามิน แร่ธาตุ และยาต่างๆ ยกเว้นธัญพืชหรือวัตถุดิบบางอย่างทั้งนี้เพื่อให้เหมาะสมและลดต้นทุนค่าอาหาร แต่ละท้องถิ่นที่มีวัตถุดิบอื่นบางอย่างราคาถูกหรือที่ปลูกเก็บเกี่ยวเอง อาทิเช่น ข้าวฟ่าง ข้าวโพด เมื่อผสมกับอาหารข้นตามอัตราส่วนที่กาหนด ก็จะได้อาหารสมดุลซึ่งมีโภชนะต่างๆ ครบถ้วนตามความต้องการ
3. อาหารอัดเม็ด เป็นการนำอาหารผสมสำเร็จที่อยู่ในรูปของอาหารผสม ได่ผ่านกรรมวิธีการอัดเม็ดก็จะได้อาหารอัดเม็ดขนาดต่างๆ ตามอายุของไก่ไข่
4. อาหารเสริม เป็นอาหารหรือวัตถุดิบที่เติมไปกับส่วนประกอบต่างๆ ที่จะผสมเป็นอาหารที่ใช้เลี้ยงสัตว์ เพื่อช่วยเสริมคุณภาพของอาหารนั้นๆ ให้ดีขึ้นและให้เป็นอาหารที่สมดุล
สูตรอาหารไก่ไข่ระยะต่างๆ สูตรอาหารไก่ที่ดี หมายถึง การนำเอาวัตถุดิบอาหารสัตว์ที่เป็นแหล่งให้สารอาหารต่างๆ ในสัดส่วนที่เหมาะสมมาผสมให้เข้ากัน เพื่อให้ได้สารอาหารต่างๆ ตามที่ไก่ต้องการ ในอัตราส่วนที่สมดุลกันที่ไก่ชอบกิน ไม่เป็นพิษ และไก่สามารถนำไปใช้ในการผลิตเนื้อและไข่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ นอกจากนั้นวัตถุดิบที่ใช้ก็สามารถหาได้ง่าย และราคาไม่แพงอีกด้วย

การให้อาหารในแต่ละรุ่นของไก่ไข่
1. ไก่ไข่เล็กและไก่ไข่รุ่น เป็นช่วงอายุของไก่ไข่ที่ต้องการสารอาหารจำพวกโปรตีนประมาณ 19% ถือว่ามากที่สุด เพื่อใช้ในการเจริญเติบโต และเตรียมโครงสร้างของร่างกายให้มีขนาดใหญ่ สามารถเก็บสะสมพลังงานสำรองไว้ใช้ในยามจำเป็น การเลี้ยงลูกไก่ในระยะแรกนี้ควรหมั่นดูแลเอาใจใส่และเติมอาหารในรางให้ลูกไก่มีกินได้ตลอดเวลาเพราะถ้าลูกไก่ได้รับอาหารไม่เพียงพอจะทำให้อ่อนแอและโตช้า การให้อาหารลูกไก่ในช่วง 2-3 วันแรกควรใช้วิธีโรยอาหารบนกระดาษหรือถาดใต้เครื่องกก เพื่อช่วยให้ลูกไก่กินอาหารได้เร็วขึ้น ในระยะไก่เล็ก-รุ่นนี้ควรให้กินอาหารอย่างเต็มที่
2. ไก่ไข่สาว เป็นช่วงอายุของไก่ก่อนการออกไข่หรือประมาณ 14-20 สัปดาห์ ต้องการโปรตีนประมาณ 13% เนื่องจากเป็นช่วงที่ต้องควบคุมอาหาร ไม่ควรให้ไก่กินอาหารอย่างเต็มที่ เพื่อควบคุมน้ำหนักตัวไก่ไข่ให้มีขนาดตามเหมาะสมตามสายพันธุ์ที่เลี้ยง ไก่ไข่สาวก่อนออกไข่ถ้าปล่อยให้อ้วนและมีน้ำหนักตัวมากเกินไปจะให้ไข่เร็วแต่ให้ไข่ไม่ทนแข็งแรง ข้อควรระวังในการจำกัดอาหารคือต้องจัดรางอาหารให้มีเพียงพอให้ไก่กินทุกวัน และพยายามกระจายอาหารให้ทั่วถึงภายในเวลาอันรวดเร็วเพื่อให้ไก่ได้กินอาหารเท่าๆ กันและมีขนาดสม่ำเสมอกัน ถ้าไก่ไข่มีน้ำหนักตัวมากเกินไปไม่ควรลดอาหารที่ให้กินทันที ให้ใช้วิธีชะลอการเพิ่มปริมาณอาหารไว้จนกว่าไก่จะมีน้ำหนักได้ตามมาตรฐาน เพราะอาจจะส่งผลให้ไก่หงุดหงิดหรือสภาพร่างกายรับไม่ทันกับการเปลี่ยนแปลงกระทันหันได้
3. ไก่ไข่ระยะออกไข่ เป็นช่วงที่ไก่ไข่เริ่มการให้ไข่หรืออายุ 20 สัปดาห์ขึ้นไป ต้องการโปรตีนประมาณ 16% ในการช่วยผลิตไข่ออกมา ปริมาณการให้อาหารของไก่ไข่ในช่วงอายุออกไข่นั้น ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง เช่น อัตราการไข่ น้ำหนักตัวไก่และอุณหภูมิแวดล้อม เป็นต้น ผู้เลี้ยงอาจคิดคำนวณปริมาณอาหารที่ให้กินในแต่ละวันดังนี้
 3.1 ให้อาหารสำหรับการดำรงชีพ วันละ 63 กรัม สำหรับตัวไก่ไข่ที่มีน้ำหนักตัว 2 กิโลกรัม และเลี้ยงแบบปล่อยพื้นคอกภายในโรงเรือนที่มีอุณหภูมิแวดล้อม 25 ํC
 3.2 ให้อาหารเพิ่มวันละ 7 กรัม สำหรับอัตราการไข่ที่เพิ่มขึ้นทุกๆ 10% โดยเริ่มจากอัตราการไข่ 0%
 3.3 ให้อาหารเพิ่มขึ้น/ลดลง วันละ 1.2 กรัม สำหรับน้ำหนักไก่ที่เพิ่มขึ้น/ลดลง ทุกๆ 50 กรัม จากน้ำหนัก 2 กิโลกรัม
 3.4 ให้อาหารเพิ่มขึ้น/ลดลง วันละ 1.4 กรัม เมื่ออุณหภูมิลดลง/สูงขึ้น ทุกๆ 1 ํC จากอุณหภูมิ 25 ํC
 3.5 ให้อาหารลดลง วันละ 5 กรัม ถ้าเป็นการเลี้ยงบนกรงตับ
 3.6 ให้อาหารเพิ่มขึ้น/ลดลง วันละ 1 กรัม สำหรับระดับพลังงานในอาหารที่ลดลง/เพิ่มขึ้น ทุกๆ 50 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม จากระดับพลังงานใช้ประโยชน์ได้ 2,750 กิโลแคลอรี่/กิโลกรัม ในสูตรอาหาร

สูตรตารางการให้อาหารสำหรับไก่ไข่ในระยะออกไข่

ตารางแสดงความต้องการสารอาหารของแม่ไก่ไข่ระยะให้ไข่ (คิดเป็นปริมาณที่ได้รับ/วัน)
สารอาหารที่ต้องการ
(มิลลิกรัม/วัน)
ไก่ไข่พันธุ์ที่ให้เปลือกไข่สีขาว
กินอาหารเฉลี่ย 100 กรัม/วัน
ไก่ไข่พันธุ์ที่ให้เปลือกไข่สีน้ำตาล
กินอาหารเฉลี่ย 110 กรัม/วัน
โปรตีน
กรดอะมิโนจำเป็นต้องมีในอาหาร
ไลซีน
เมทไธโอนีน+ซิสตีน
ทริปโตเฟน
ทรีโอนีน
ไอโซลูซีน
อาร์จินีน
ลูซีน
เฟนิลอะลานีน+ไทโรซีน
ฮีสติดิน
เวลีน
แคลเซี่ยม
ฟอสฟอรัสใช้ประโยชน์ได้
เกลือ
15,000

690
580
160
470
650
700
820
830
170
700
3,250
250
350

16,500

760
645
175
520
715
770
900
910
190
770
3,600
275
385

นอกจากนี้การเปลี่ยนสูตรอาหารใหม่ให้ไก่ไข่แต่ละครั้ง ผู้เลี้ยงไม่ควรให้อาหารใหม่อย่างทันทีทันใด เพราะจะทำให้ไก่เกิดความเครียด ชะงักการเจริญเติบโตและการให้ไข่ลดลงได้ ควรจะนำอาหารใหม่มาผสมกับอาหารสูตรเดิมแล้วค่อยๆ ลดอาหารสูตรเดิมลง จนเปลี่ยนเป็นอาหารสูตรใหม่ทั้งหมด เพื่อให้ไก่เกิดความคุ้นเคยและปรับตัวได้ การให้อาหารไก่แต่ละช่วงมีปริมาณการให้อาหารที่แตกต่างกันรวมทั้งสารอาหาร ธาตุ ต่าง ๆเพื่อให้ไก่ไข่นั้นสามารถที่จะเจริญเติบโต แข็งแรง และออกไข่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ การให้อาหารไก่ไข่จึงถือเป็นปัจจัยสำคัญในการเลี้ยงไก่ไข่ ที่ผู้เลี้ยงจำเป็นต้องเข้าใจและใส่ใจในรายละเอียด

แหล่งอ้างอิง :
- โครงการศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจาตำบล กรมปศุสัตว์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
- NRC(1994)
- www.dld.go.th